چرا مغز من بعضی چیزها را به سطل آشغال می اندازد
شاید عجیب به نظر برسد اما فراموشی نقص مغز نیست بلکه بخشی از کار طبیعی آن است. مغز انسان شبیه یک هارد کامپیوتر نیست که هر اطلاعاتی را برای همیشه نگه دارد. مغز بیشتر شبیه یک سیستم زنده است که مدام اطلاعات را مرتب می کند. بعضی چیزها را نگه می دارد و بعضی چیزها را کنار می گذارد. اگر قرار بود مغز همه جزئیات زندگی را حفظ کند خیلی زود زیر حجم اطلاعات از کار می افتاد.
۱. استفاده نکردن از اطلاعات
مغز به اطلاعاتی اهمیت می دهد که مرتب به آنها مراجعه می کنیم. وقتی مطلبی را یاد می گیریم اما دوباره از آن استفاده نمی کنیم مسیرهای عصبی مربوط به آن ضعیف می شوند. مغز برای صرفه جویی در انرژی این مسیرها را کم کم حذف می کند تا جا برای اطلاعات مهم تر باز شود.
مدام باید بهش بگی این مطلب برای من مهم است.
۲. تداخل اطلاعات
گاهی چیزهای تازه ای که یاد می گیریم باعث می شوند چیزهای قبلی سخت تر یادمان بیاید.
مثلا در ریاضی اگر تازه یاد گرفته باشیم ۴ ضربدر ۵ می شود ۲۰ ممکن است
بعد از یاد گرفتن چند ضرب دیگر مثل ۴ ضربدر ۶ یا ۴ ضربدر ۷ لحظه ای گیج شویم و جواب را دیرتر یادمان بیاید.
چون عددها شبیه هم هستند و مغز کمی قاطی می کند.
۳.نبود ارتباط و معنا
مغز اطلاعاتی را بهتر نگه می دارد که به تجربه ها احساس ها یا دانسته های قبلی ما وصل شوند. اگر مطلبی هیچ ارتباطی با چیزهای دیگر در ذهن نداشته باشد مثل یک تکه جدا در ذهن باقی می ماند و احتمال فراموش شدن آن بیشتر است.
توجه: مغز تصویر کلی را دوست دارد در آینده روش نقشهذهی را میآموزیم که بتوانید به مطالب در ذهنتان مرتب کنید.
۴.استرس و فشار ذهنی
وقتی ذهن تحت فشار است تمرکز کاهش پیدا می کند.
دیدید وقتی از معلم استرس می گیرید یا اضطراب دارید یکهو ذهنتان خالی می شود؟
وقتی ذهن تحت فشار است تمرکز کمتر می شود. در این حالت مغز بیشتر درگیر مقابله با اضطراب است. انگار مغز دارد با استرس می جنگد. به همین دلیل نمی تواند خوب فکر کند یا چیزهایی را که یاد گرفته ایم سریع به یاد بیاورد.
۵.دشواری در بازیابی اطلاعات
اوا خانم جواب نوک زبونمهههه!!!
گاهی اطلاعات فراموش نشده اند اما دسترسی به آنها سخت شده است. همان لحظه ای که می گوییم جواب را می دانم اما یادم نمی آید دقیقا همین اتفاق رخ می دهد. اطلاعات در جایی از حافظه وجود دارند اما مسیر رسیدن به آنها موقت پیدا نمی شود. (خطا در مسیریابی)
دانشمندان به این حالت می گویند پدیده نوک زبانی. یعنی جواب را می دانیم اما هرچه فکر می کنیم کلمه درست به یادمان نمی آید.
فراموشی راهی برای بهرهوری
فراموشی در واقع یک فیلتر طبیعی در مغز است. مغز با کنار گذاشتن اطلاعات کم اهمیت تلاش می کند ذهن را سبک تر نگه دارد تا بتواند روی چیزهای مهم تر تمرکز کند. به همین دلیل فراموشی همیشه نشانه ضعف حافظه نیست بلکه بخشی از نظم طبیعی ذهن است.
خانم اجازه؟
چرا باید این چیزها را بدانیم؟
شاید بپرسی دانستن این حرف ها چه فایده ای دارد. ما که کلاس ششم هستیم چرا باید درباره مغز و فراموشی بدانیم. دلیلش ساده است. وقتی بدانی مغز چگونه کار می کند می توانی بهتر از آن استفاده کنی. مغز یک دستگاه بسیار بزرگ و پیچیده است. اگر طرز کار یک دستگاه را بدانی راحت تر می توانی با آن کار کنی.
فکر کن یک نقشه راه در دست داری. وقتی نقشه داشته باشی گم نمی شوی و سریع تر به مقصد می رسی. دانستن درباره حافظه و فراموشی هم شبیه داشتن همان نقشه است. به تو کمک می کند بدانی چگونه درس بخوانی چگونه چیزها را بهتر به خاطر بسپاری و چرا بعضی چیزها از ذهن می روند.