آقای خرچنگ که معرف حضورتان است.
عاشق پول بود.
اما پول، واژهی محبوب همه ی ما از کجا آمده است؟
خیلی سال پیش، وقتی هنوز پولی در کار نبود، آدمها برای به دست آوردنِ آنچه نیاز داشتند، از “مبادله” استفاده میکردند؛ یعنی کالا را با کالا عوض میکردند.
مثلاً فکر کنید کسی یک گوسفند میداد و در عوض چند کیسه گندم میگرفت.
اما این کار یک مشکل بزرگ داشت:
اگر کسی که گوسفند داشت، اصلاً گندم نمیخواست چه؟
یا اگر کسی گندم داشت اما طرفِ مقابلش فقط به کفش نیاز داشت؟
پیدا کردنِ کسی که دقیقاً همان چیزی را داشته باشد که ما میخواهیم
، خیلی سخت و گیجکننده بود!
همینجا بود که انسانها فهمیدند به یک «زبان مشترک» برای معامله نیاز دارند؛
چیزی که همه آن را قبول داشته باشند و بشود با آن هر چیزی خرید.
اینطور بود که «پول» اختراع شد تا همهچیز سادهتر و سریعتر بشود.
تاریخچهی پول
ایستگاه اول، کالاهای ارزشمند
اولین چیزهایی که بهعنوان پول استفاده شدند، کالاهایی بودند که همه بهشون نیاز داشتند:
- دانههای غله
- نمک
- پوست حیوانات
- صدفهای دریایی
- دام و احشام
ایستگاه دوم، فلزات (حدود ۵۰۰۰ سال پیش)
طلا، نقره و مس بهخاطر کمیابی و دوام، جای کالاها رو گرفتند.
ابتدا بهصورت شمش وزن میشدند. طلاها را وزن میکردند.
ایستگاه سوم، سکه (حدود 1800 سال پیش)
اولین سکههای رسمی در لیدیه (ترکیهی امروزی) ضرب شدند
از آلیاژ طلا و نقره.
با مفهوم آلیاژ آشنا شدید آیا آن را به یاد می آورید؟
مزیتشون این بود که دیگه نیازی به وزن کردن نبود؛
دولت ضمانت ارزششون رو میداد.
ایستگاه چهارم، پول کاغذی (چین، حدود 1300 سال پیش)
چینیها اول از همه فهمیدند حمل طلا سنگین و خطرناکه.
رسیدهای کاغذی اختراع کردند که نشون میداد طلا در خزانه داری
این شد اولین اسکناس.
ایستگاه پنجم، پول دیجیتال ( کمتر از یک قرن پیش)
شما کارت بانکی دارید؟
نام بانک روی کارت ثبت شده است. میتوانید ببینید.
امروز وقتی مادرت با گوشیاش قبض آب را پرداخت میکند
یا تو با کارت از مغازه خرید میکنی، هیچ اسکناسی جابهجا نمیشود، فقط یک عدد
در یک حساب کم میشود و در حساب دیگری زیاد. این همان پول دیجیتال است؛
پولی که دیگر شکل فیزیکی ندارد و بهصورت اطلاعات در سیستمهای بانکی ذخیره میشود.
تمرین
بیایید به این مفاهیم فکر کنیم:
- تفاوت میان خواسته و نیاز چیست؟
- هوش مالی یعنی چه؟
- داراییها و اموال ما میتوانند به چه شکلهایی باشند؟
قدرت نمک
در مطالب بالا خواندیم که نمک یکی از کالاهای باارزش بوده است.
به نظر شما چرا نمک ارزش زیادی داشت؟
آیا فقط به این دلیل که روی غذا میریزیم و طعم آن را بهتر میکند؟
نه.
در زمانهایی که یخچال وجود نداشت، مردم با استفاده از نمک، مواد غذایی
را نمکسود میکردند تا برای مدت بیشتری سالم و قابل استفاده بمانند.
نمک ها یخچال های قدیمی بودند.